Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın BİLGE Yapay Zeka Asistanı Devlet Hizmetine Giriyor

BİLGE yapay zeka asistanı, TÜBİTAK BİLGEM tarafından geliştirildi. Yerli ve milli büyük dil modeli, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın kişisel yapay zeka asistanı olarak devlet hizmetine giriyor.

BEĞENDİM

ABONE OL

News

Türkiye’nin yerli ve milli büyük dil modeli BİLGE, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın kişisel yapay zeka asistanı olarak devlet hizmetine girmeye hazırlanıyor. TÜBİTAK BİLGEM tarafından geliştirilen BİLGE, son hazırlıkların tamamlanmasının ardından genel kullanıma açılacak milli yapay zeka çözümleri arasında öne çıkıyor. TRT Haber’in aktardığı bilgilere göre model, Türkçenin kendine özgü yapısını ve kültürel birikimini merkeze alan büyük dil modeli ailesi olarak geliştirildi.

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı himayesinde yürütülen çalışma, Türkiye’nin yapay zeka alanında yerli kapasitesini güçlendirmeyi hedefliyor. BİLGE, yalnızca teknik bir dil modeli olarak değil, aynı zamanda dijital egemenliği destekleyen milli bir yapay zeka ekosisteminin önemli yapı taşlarından biri olarak konumlandırılıyor.

BİLGE Türkçe düşünen yapay zeka modeli olarak öne çıkıyor

BİLGE’nin en dikkat çeken yönlerinden biri, Türkçeyi yalnızca çevrilmiş bir dil gibi işlememesi. Model, Türkçenin dilsel inceliklerini, anlam katmanlarını, tarihsel arka planını ve kültürel referanslarını dikkate alarak çıktı üretecek şekilde tasarlandı. Bu yönüyle BİLGE, “varsayılan kültür” yerine Türkiye’yi merkeze alan bir yaklaşım benimsiyor.

Doğal ve akıcı Türkçe ile rapor, yazışma, içerik taslağı ve özgün metin oluşturabilen BİLGE, uzun metinleri ana fikirlerini koruyarak özetleyebiliyor. Ayrıca belgeler ve içerikler hakkında bağlama uygun yanıtlar üretebiliyor. Modelin Türkçe ve İngilizce arasında çeviri yaparken özel adları, deyimleri ve kültürel referansları doğru biçimde aktarabilmesi de hedeflenen yetenekler arasında yer alıyor.

Kamu hizmetlerinden sağlığa kadar geniş kullanım alanı

BİLGE’nin kullanım alanları oldukça geniş tutuluyor. Modelin vatandaşlık ve kamu hizmetlerinden bankacılık ve finansa, sağlıktan eğitime, bulut sistemlerinden BT operasyonlarına kadar birçok alanda değerlendirilebileceği belirtiliyor.

Kamu kurumlarında yerel bağlama uygun, hızlı ve güvenli yapay zeka altyapısı sunması beklenen BİLGE, özellikle kurumsal bilgi bankalarıyla entegre çalışan uygulamalarda kullanılabilecek. Hukuki metinlerin analiz edilmesi, mevzuat sorgulamaları, doküman incelemeleri ve raporlama süreçleri bu kullanım alanları arasında yer alıyor.

Sağlık alanında ise tıbbi kayıtların işlenmesi, klinik dokümanların analiz edilmesi, karar destek uygulamaları ve hasta iletişimi süreçlerinde destekleyici çözümler geliştirilmesine katkı sağlaması hedefleniyor. Finans tarafında müşteri hizmetleri otomasyonu, finansal doküman analizi ve bilgiye dayalı karar destek mekanizmaları BİLGE’nin öne çıkan kullanım başlıkları arasında bulunuyor.

Ulusal veriler ülke içinde işlenecek

BİLGE’nin geliştirilmesindeki temel hedeflerden biri de veri egemenliğinin korunması. Model, ulusal verilerin ülke içinde işlenmesini ve depolanmasını sağlayarak dışa bağımlılığı azaltmayı amaçlıyor. Bu yönüyle BİLGE, kamu süreçlerinde yüksek verimlilik sağlamanın yanında kritik yapay zeka kabiliyetlerinin yerli kaynaklarla geliştirilmesine de katkı sunacak.

Sistem, Türkçeyi daha hızlı, daha verimli ve daha düşük enerji tüketimiyle işleme kapasitesiyle de dikkat çekiyor. Paylaşılan bilgilere göre BİLGE, Türkçeyi neredeyse yarı maliyetle işleyebilecek bir altyapıya sahip bulunuyor.

122 milyar parametreli model yolda

BİLGE ailesi, 1 milyardan 122 milyara uzanan parametre skalasıyla farklı ihtiyaçlara yönelik model seçenekleri sunuyor. Hafif uç cihaz kullanımlarından yüksek kapasiteli Türkçe düşünme gerektiren süreçlere kadar geniş bir yelpaze hedefleniyor.

BİLGE’nin 1,9 ve 27 milyar parametreli modelleri bulunurken, 122 milyar parametreli modelin karmaşık akıl yürütme, çok adımlı problem çözme ve uzmanlık gerektiren görevlerde yüksek performans sunmak üzere geliştirildiği ifade ediliyor. Model ailesinin 1 trilyon kelimelik ham veri kullandığı ve kültürel çeviri skorunun 50 üzerinden 44,44 olarak belirlendiği bilgisi de paylaşıldı.

BİLGE’nin genel çeviri kategorisinde öncü modeller arasında birinci sırada yer aldığı, kültürel çeviri kategorisinde ise diğer büyük dil modellerine kıyasla yüzde 41’e kadar daha yüksek performans gösterdiği aktarılıyor.

Erdoğan’ın kişisel yapay zeka asistanı olacak

BİLGE, Türkiye’nin Yapay Zeka Vizyonu ve Eylem Planı’nın tanıtım töreninde Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından kamuoyuna duyurulan çalışmalar arasında yer aldı. Erdoğan, geliştirme çalışmaları süren TÜBİTAK’ın yerli dil modeli BİLGE’nin bu alanda kat edilen mesafenin önemli bir göstergesi olduğunu belirtmişti.

Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır da BİLGE ile sohbet ederek ilk tespitlerini kamuoyuyla paylaşmışti. Kacır, BİLGE’nin Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın kişisel yapay zeka asistanı olarak devlete hizmet edeceğini, yerli yapay zeka çözümlerinin sektörel yaygınlaşması için hızlandırıcı programların hayata geçirileceğini ifade etti. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nın resmi duyurusunda da BİLGE’nin Cumhurbaşkanına ve devlete kişisel yapay zeka asistanı olarak hizmet sunacağı belirtildi.

BİLGE henüz genel kullanıma açılmadı. Erişim süreçleri, kullanım koşulları ve yeni gelişmelere ilişkin duyuruların yalnızca Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile TÜBİTAK’ın resmi iletişim kanalları üzerinden paylaşılacağı bildirildi.