Adalet Bakanlığı İnsan Hakları Dairesi Başkanlığı’nın görev ve yetkileri, 1 Sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin 49. maddesiyle düzenleniyor. Başkanlık, AİHM başvurularından ihlal kararlarının uygulanmasına kadar geniş bir alanda faaliyet yürütüyor.
Adalet Bakanlığı İnsan Hakları Dairesi Başkanlığı, Türkiye’nin insan hakları alanındaki ulusal ve uluslararası yükümlülüklerinin yerine getirilmesinde kilit rol üstlenen birimlerin başında geliyor. Başkanlığın görev, yetki ve sorumlulukları, 1 Sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin 49. maddesi kapsamında açık şekilde tanımlanmış durumda.
Bu çerçevede Başkanlığın en önemli görevlerinden biri, Türkiye Cumhuriyeti aleyhine Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) nezdinde yapılan başvuruların takibini yürütmek. Dışişleri Bakanlığı ile işbirliği içinde hareket eden başkanlık, bu başvurulara ilişkin tüm bilgi, belge ve görüşleri ilgili kurum ve kuruluşlardan talep ediyor, savunmaları hazırlıyor ve gerekli görülen durumlarda AİHM oturumlarına temsilci gönderiyor.
İnsan Hakları Dairesi Başkanlığı, yargı süreçlerinde dostane çözüm ve tek taraflı deklarasyon yöntemlerini kullanarak başvuruların sonuçlandırılmasına da katkı sağlıyor. Böylece hem ihlallerin giderilmesi hem de yargı süreçlerinin etkin şekilde yönetilmesi hedefleniyor.
Başkanlığın bir diğer temel sorumluluğu, AİHM tarafından Türkiye aleyhine verilen ihlal kararlarının icrasına ilişkin işlemleri yürütmek. Dışişleri Bakanlığı tarafından takibi yapılan kararlar saklı kalmak kaydıyla; ihlal kararları ilgili kurumlara iletiliyor, ihlalin ortadan kaldırılmasına yönelik süreçler izleniyor ve gerekli önlemler alınıyor.
AİHM kararları kapsamında hükmedilen tazminatların ödenmesi de başkanlığın görev alanında bulunuyor. Dostane çözüm, tek taraflı deklarasyon ya da Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin 41. maddesi uyarınca belirlenen tazminat ve masraflar, yine ilgili mevzuat çerçevesinde İnsan Hakları Dairesi Başkanlığı tarafından ödeniyor. Ayrıca 6384 sayılı Kanun kapsamında kurulan komisyonun kararlaştırdığı tazminatların ödenmesi işlemleri de bu birim tarafından gerçekleştiriliyor.
Başkanlık, ödenen tazminatlara ilişkin rücu hususunun değerlendirilmesi amacıyla ilgili kurum ve kuruluşlara bildirimde bulunuyor. Bunun yanında Anayasa Mahkemesi tarafından Bakanlığa gönderilen bireysel başvurular hakkında, gerekli görülen durumlarda Bakanlık görüşünün hazırlanarak sunulması da görevler arasında yer alıyor.
İnsan hakları ihlallerinin önlenmesi ve ortadan kaldırılmasına yönelik çalışmalar yapmak, başkanlığın temel sorumluluk alanlarından birini oluşturuyor. Bu kapsamda ilgili kurumlarla işbirliği içinde projeler hazırlanıyor; ulusal ve uluslararası sempozyumlar, seminerler ve eğitim faaliyetleri düzenleniyor.
AİHM’in Türkiye hakkında verdiği kararlar ile diğer ülkeler aleyhine verdiği emsal kararların Türkçeye çevrilmesi, derlenmesi ve arşivlenmesi de İnsan Hakları Dairesi Başkanlığı tarafından yürütülen çalışmalar arasında bulunuyor. Ayrıca Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve uygulamasına ilişkin bilimsel yayınlar, raporlar, içtihatlar ve istatistiki çalışmalar takip edilerek uygulayıcıların kullanımına sunuluyor.
Uluslararası kurum ve kuruluşların insan hakları alanındaki faaliyetleri de Dışişleri Bakanlığı ile koordinasyon halinde izleniyor. Bu alandaki gelişmelerin iç hukuka yansıtılması için ilgili kurumlar bilgilendiriliyor. Bunların yanı sıra, Bakan tarafından verilen diğer görevler de İnsan Hakları Dairesi Başkanlığı’nın sorumlulukları arasında yer alıyor.
News
Bilgi Bankası
Bilgi Bankası
Bilgi Bankası
Bilgi Bankası
Bilgi Bankası
Bilgi Bankası
KIMDIR?
KIMDIR?
KIMDIR?
KIMDIR?
KIMDIR?
