Anayasa Mahkemesi, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına (HAGB) imkân tanıyan düzenlemeyi ikinci kez Anayasa’ya aykırı bularak iptal etti. Yüksek Mahkeme, yargılama sonunda verilen cezanın iki yıl veya daha az süreli hapis ya da adli para cezası olması hâlinde HAGB kararı verilebileceğini öngören kuralın, işkence ve kötü muamele gibi ağır hak ihlallerinde cezasızlık riskini doğurduğuna hükmetti. İptal kararı, 9 ay sonra yürürlüğe girecek.
Karar, Cumhuriyet Halk Partisi ile Muğla 4. Asliye Ceza Mahkemesi tarafından yapılan başvurular üzerine alındı. Başvurularda, 2 Mart 2024 tarihli ve 7499 sayılı Kanun’la Ceza Muhakemesi Kanunu’nda yapılan değişikliklerin Anayasa’ya aykırı olduğu ileri sürüldü.
“Fiilî cezasızlık yaratıyor” vurgusu
Dava ve itiraz dilekçelerinde, HAGB kurumunun temel hak ve özgürlüklerin korunması bakımından yeterli güvenceleri içermediği, kamu otoritelerinin keyfî uygulamalarını önleyemediği ve özellikle işkence ile kötü muamele iddialarında fiilî cezasızlığa kapı araladığı savunuldu. Devletin, kişilerin maddi ve manevi varlığını koruma ve geliştirme yönündeki pozitif yükümlülüğüyle bu düzenlemenin çeliştiği ifade edildi.
İki başvuru birleştirildi, gerekçe Resmi Gazete’de
Yüksek Mahkeme, iki başvuruyu birleştirerek esastan inceledi. Gerekçeli karar Resmi Gazete’de yayımlandı. Kararda, HAGB’nin uygulanmasına ilişkin kuralın iptal edilmesine ve iptalin yürürlüğe girişinin 9 ay ertelenmesine karar verildi.
AYM daha önce de iptal etmişti
Gerekçede, Ceza Muhakemesi Kanunu’nun HAGB’yi düzenleyen 231. maddesinin (5) numaralı fıkrasının birinci cümlesinin, 1 Haziran 2023 tarihli AYM kararıyla iptal edildiği anımsatıldı. O kararda HAGB’nin, yaşam hakkı ile işkence ve kötü muamele yasağı başta olmak üzere ifade özgürlüğü ve toplantı-gösteri hakkı gibi birçok temel hak bakımından sorunlar doğurduğu; kamu gücünün keyfî kullanımına karşı yeterli koruma sağlamadığı tespit edilmişti.
AYM ayrıca, kamu görevlisinin görevi nedeniyle işlediği ve Anayasa’nın 17. maddesi kapsamında işkence, eziyet ve kötü muamele sayılan suçlar yönünden HAGB’nin uygulanamayacağına dair açık bir yasal düzenleme bulunmadığını vurguladı. Mahkeme, bu eksikliğin, faillere fiilleriyle orantılı ceza verilmesi ve mağdurlar için etkili giderim sağlanması yükümlülüğüyle bağdaşmadığını kaydetti.
HAGB bu suçlarda devre dışı
Yüksek Mahkeme, yapılan değişikliklerle HAGB’ye karşı istinaf yolunun açılmış olmasına rağmen, işkence ve kötü muamele gibi ağır ihlallerde cezasızlık riskinin ortadan kaldırılmadığını belirterek kuralı Anayasa’ya aykırı buldu ve iptal etti. Karar, 9 ay sonra yürürlüğe girerek uygulamada bağlayıcı olacak.
News
Yargı Haberleri
Yargı Haberleri
Yargı Haberleri
Yargı Haberleri
Yargı Haberleri
Yargı Haberleri
