Yeni Diyanet İşleri Başkanı Prof. Dr. Safi Arpaguş kimdir, nerelidir?

Cumhurbaşkanı kararıyla Diyanet İşleri Başkanı olarak atanan Prof. Dr. Safi Arpaguş, 1967 yılında Amasya’nın Gümüşhacıköy ilçesinde doğdu. Ortaöğrenimini Gümüşhacıköy İmam-Hatip Lisesi’nde tamamlayarak 1985’te mezun oldu. Lisans eğitimini Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi’nde sürdüren Arpaguş, 1990 yılında bu fakülteden mezun oldu.

Lisansüstü Çalışmalar ve Akademik Yaşamı

1992’de Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi, Temel İslâm Bilimleri Bölümü, Tasavvuf Anabilim Dalı’na araştırma görevlisi olarak girdi. 1994’te “Aziz Mahmud Hüdâyî’nin Nasâyıh ve Mevâiz İsimli Eseri” başlıklı yüksek lisans tezini, 2001’de ise “Mevlânâ’nın Dîni Anlatım Metodu” başlıklı doktora tezini tamamladı. 2008’de doçent, 28 Ocak 2014’te profesör unvanını aldı.

Arpaguş, alan çalışmaları kapsamında 2002–2003 yıllarında İngiltere’de, 2010’da Suriye’de tasavvuf tarihi ve kaynak araştırmaları yaptı.

Araştırma Alanları ve Akademik İlgisi

Çalışmaları İslâm tasavvuf tarihi, tasavvuf kavramları ve kurumları; Mevlânâ Celâleddîn Rûmî, Mesnevî ve Mevlevîlik ekseninde yoğunlaşır. Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Tasavvuf Anabilim Dalı’nda öğretim üyesi olarak görev yaptı; Anabilim Dalı Başkanlığı görevini de üstlendi. 2011–2021 yılları arasında İlahiyat Fakültesi Dekan Yardımcılığı yaptı.

Akademi–Kamu Arası Görevleri

15 Ekim 2021 tarihli Cumhurbaşkanlığı kararı (2021/498) uyarınca 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 38. maddesi kapsamında Marmara Üniversitesi’ndeki görevinden İstanbul İl Müftülüğü’ne atandı ve 2021 sonundan 2025’e kadar bu görevi yürüttü.

18 Eylül 2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan atama kararıyla Diyanet İşleri Başkanlığı’na getirildi. Böylece Prof. Dr. Ali Erbaş’tan görevi devralarak Diyanet İşleri Başkanı oldu.

Resmi Gazete Safi Arpagus

Eserleri ve Yayıncılık Faaliyetleri (Seçme)

Arpaguş’un makale, tercüme ve kitapları tasavvuf geleneğinin metinleriyle modern okuyucu arasında kurucu bir köprü işlevi görür. Başlıca eser ve katkılarından bazıları:

• Mevlânâ ve İslâm – Algı ve Anlatım (kitap).

• Mevlevîlik’te Manevî Eğitim (kitap; farklı baskılar).

• Hüseyin Azmi Dede: Hâl Tercümesi ve Risaleleri (derleme/inceleme).

• Aziz Mahmud Hüdâyî’nin Sohbetler (Nasâyıh ve Mevâiz) metninin neşir/derlemesi.

• Klasik Mevlevî kaynaklarına edisyon-kritik ve neşir katkıları: Ahmed Avni Konuk’un Mesnevî-i Şerif Şerhi (heyet çalışması, I–XIII ciltler) ve İsmail Rüsûhî Ankaravî’nin Minhâcü’l-Fukarâ gibi referans metinlerde çalışma.

Ayrıca Avesis profilinde 70’in üzerinde yayın, 20’nin üzerinde tez danışmanlığı bilgisi yer alır (zaman içinde güncellenmektedir).

Akademik Katkının Mahiyeti

• Metodoloji: Mevlânâ’nın dinî anlatım metoduna dair doktora çalışması, klasik bir sûfî müellifin söylem ve irşad stratejilerini modern ilahiyat araştırmalarının kavramsal çerçevesiyle buluşturur.

• Metin Neşri ve Geleneğin İhyası: Aziz Mahmud Hüdâyî, Avni Konuk ve Ankaravî gibi isimlerin metinlerine yönelik ilmî neşir ve derleme çalışmaları, kaynakların ilmî standartlarda dolaşıma girmesine önemli katkı sağlar.

• Kurumsal Hafıza: Dekan yardımcılığı ve il müftülüğü görevleri, akademiden kamu din hizmetlerine bilgi transferini mümkün kılmış; Mevlevîlik ve tasavvuf mirasının günümüz dinî rehberlik faaliyetlerine yansımasına zemin hazırlamıştır.

Yabancı Diller ve Yurtdışı Çalışmaları

İngilizce, Arapça ve Farsça bilir; 2002–2003’te İngiltere’de, 2010’da Suriye’de saha ve kaynak araştırmaları yürütmüştür.

Kronolojisi

• 1967: Amasya/Gümüşhacıköy’de doğum.

• 1985: Gümüşhacıköy İmam-Hatip Lisesi.

• 1990: Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi lisans.

• 1992: MÜ İlahiyat’ta araştırma görevlisi.

• 1994: Yüksek lisans — Aziz Mahmud Hüdâyî üzerine.

• 2001: Doktora — Mevlânâ’nın dinî anlatım metodu.

• 2008: Doçent. 2014: Profesör.

• 2011–2021: MÜ İlahiyat Fakültesi Dekan Yardımcılığı.

• 2021 (Ekim): İstanbul İl Müftülüğü’ne atama (Karar 2021/498).

• 2025 (18 Eylül): Diyanet İşleri Başkanlığı’na atama.