AYM’den Memurların Avukatlık Stajına Kritik Karar. Görevin Aksaması Şartı Anayasaya Uygun Bulundu
AYM, memur avukatlık stajı düzenlemesinde yer alan “aksatmayacak” ve “aksama” ifadelerinin iptal talebini reddetti. Kararın gerekçeleri ve Avukatlık Kanunu’nun ilgili maddesi haberimizde.
Anayasa Mahkemesi, kamu kurum ve kuruluşlarında görev yapan personelin avukat yanında gerçekleştireceği staj sürecini yakından ilgilendiren önemli bir karara imza attı. Yüksek Mahkeme, 1136 sayılı Avukatlık Kanunu’nun 16. maddesinde yer alan “aksatmayacak” ve “aksama” ibarelerinin iptal edilmesi yönündeki talebi reddetti.
Memurların avukatlık stajı sırasında kamu görevlerini aksatıp aksatamayacağına ilişkin tartışmalara açıklık getiren karar, 16 Temmuz 2026 tarihli Resmi Gazete’de yayımlandı. Anayasa Mahkemesi, söz konusu ifadelerin hukuki belirlilik ilkesine aykırı olmadığına ve kamu hizmetinin sürekliliğini korumaya yönelik kamu yararı amacı taşıdığına hükmetti.
Davaya konu olan düzenleme, 14 Kasım 2024 tarihli ve 7532 sayılı Kanun ile Avukatlık Kanunu’nda yapılan değişiklik kapsamında yürürlüğe girmişti. Düzenleme, kamu kurumlarında kadro veya pozisyonlarda çalışan kişilerin avukatlık stajını hangi şartlarda yapabileceğini belirliyor.
Memurlar avukatlık stajını nasıl yapabilecek
1136 sayılı Avukatlık Kanunu’nun değiştirilen 16. maddesine göre, avukatlık stajına fiilen engel olmamak şartıyla sigortalı olarak herhangi bir işte çalışmak staj yapılmasına engel teşkil etmiyor.
Kamu kurum ve kuruluşlarında görev yapan personel de belirli şartlar altında avukatlık stajını sürdürebiliyor. Ancak adli ve idari yargı hakim ve savcı adayları veya yardımcıları ile hakim ve savcılar bu düzenlemenin dışında tutuluyor.
Kanuna göre kamu personeli, görev yeri saklı kalmak şartıyla mahkemelerde gerçekleştirilen avukatlık stajı döneminde aylıksız veya ücretsiz izin kullanabiliyor. İlgili kişinin talepte bulunması halinde bu süreçte yıllık izinlerin de kullandırılabilmesi mümkün oluyor.
Avukat yanında yapılacak staj döneminde ise kamu kurumunun, personelin yürüttüğü kamu görevini aksatmayacak biçimde çalışma saatlerini ve izin sürelerini düzenleyebilmesine imkan tanınıyor.
Bununla birlikte kamu görevinin niteliği nedeniyle stajın görevle aynı anda yürütülmesi halinde hizmette aksama yaşanacağı değerlendirilirse, avukat yanında yapılan staj sürecinde de personele aylıksız veya ücretsiz izin verilebiliyor.
Memur avukatlık stajı düzenlemesinin tam metni
1136 sayılı Avukatlık Kanunu’nun 7532 sayılı Kanun ile değiştirilen 16. maddesinin ikinci fıkrası şu şekilde:
“Avukatlık stajına fiilen engel olmamak şartıyla herhangi bir işte sigortalı olarak çalışılması avukatlık stajının yapılmasına engel değildir. Adli ve idari yargı hakim ve savcı adayları veya yardımcıları ile hakim ve savcılar hariç olmak üzere, kamu kurum ve kuruluşlarının kadro veya pozisyonlarında görev yapanlar da görev yeri saklı kalmak kaydıyla mahkemelerde yapılan staj sürecinde aylıksız veya ücretsiz izinli olarak avukatlık stajı yapabilir. Bu dönemde ilgilinin talebi üzerine yıllık izinler de kullandırılabilir. Avukat yanında yapılacak staj sürecinde ise kamu kurum ve kuruluşu tarafından ilgilinin ifa ettiği kamu görevini aksatmayacak şekilde çalışma saatleri ile izin dönemleri ve süreleri düzenlenebilir. Ancak ifa edilen kamu görevinin niteliğinden dolayı aynı anda staj yapma durumunda kamu görevinde aksama ortaya çıkacağı hallerde avukat yanında yapılan staj sürecinde de ilgiliye aylıksız veya ücretsiz izin verilebilir. Şu kadar ki, ilgili mevzuatında memur kadrolarına geçiş hakkı tanınan sözleşmeli personel ancak memur kadrolarına geçiş hakkını kazandıktan sonra bu fıkrada yer alan hükümlerden yararlanabilir. Bu fıkrada belirtilen aylıksız veya ücretsiz izinler diğer mevzuatta yer alan sınırlamalara tabi değildir. Kamu kurum ve kuruluşlarının kadro veya pozisyonlarında görev yapanların staj sürecindeki izin dönemleri ve süreleri ile çalışma saatlerinin düzenlenmesine ilişkin usul ve esaslar Cumhurbaşkanlığınca çıkarılan yönetmelikle belirlenir.”
İptal talebinde hangi gerekçeler öne sürüldü
Anayasa Mahkemesine taşınan başvuruda, kanunda kullanılan “aksama” kavramının hangi ölçütlere göre tespit edileceğinin açık olmadığı ileri sürüldü.
Davacılar, söz konusu kavramın nesnel kriterlerle tanımlanmadığını ve bu nedenle idarenin personelin çeşitli davranışlarını kamu görevini aksatma olarak değerlendirebileceğini savundu. Bu durumun idareye geniş bir takdir alanı bıraktığı iddia edildi.
Başvuruda, düzenlemenin hukuki belirlilik ilkesine ve yasama yetkisinin devredilemezliği ilkesine aykırı olduğu öne sürüldü. “Aksatmayacak” ve “aksama” ifadelerinin Anayasa’nın 2., 7. ve 123. maddelerine aykırılık taşıdığı belirtilerek iptal edilmeleri talep edildi.
AYM aksama kavramını neden belirsiz bulmadı
Anayasa Mahkemesi, kararında “aksamak” kelimesinin Türk Dil Kurumu Sözlüğü’ndeki anlamını dikkate aldı. Buna göre kavram, bir işin gereği gibi yürümemesi veya geri kalması anlamına geliyor.
Yüksek Mahkeme, “aksama” kavramının kapsamının her kamu görevinin niteliğine, olayın şartlarına ve somut duruma göre belirlenebileceğine dikkat çekti. Kavramın sınırlarının yargı içtihatlarıyla tespit edilebilecek nitelikte olduğu değerlendirildi.
Kararda, avukat yanında staj yapan kamu personelinin yürüttüğü görevin hangi durumlarda aksayacağının açık ve net şekilde belirlenmesinin mümkün olduğu ifade edildi. Bu nedenle düzenlemede hukuki belirlilik ilkesine aykırı bir yön bulunmadığı sonucuna ulaşıldı.
Mahkemenin değerlendirmesine göre her kamu görevinin çalışma şartları ve hizmet gerekleri farklı olabileceği için, aksama durumunun somut olayın özellikleri dikkate alınarak belirlenmesi mümkün olacak.
Düzenlemenin amacı kamu hizmetinin sürekliliğini korumak
Anayasa Mahkemesi, düzenlemenin kamu yararı amacıyla hazırlandığını da vurguladı. Kararda, kamu görevlilerinin avukatlık stajı yapabilmelerine imkan sağlanırken kamusal hizmetlerin devamlılığının korunmasının amaçlandığı belirtildi.
Buna göre personelin avukat yanında staj yapması doğrudan yasaklanmıyor. Kamu kurumu, görevde aksama yaşanmaması için çalışma saatleriyle izin dönemlerini ve sürelerini yeniden düzenleyebiliyor.
Kamu görevinin niteliği nedeniyle staj ile görevin aynı anda yürütülemeyeceği durumlarda ise personele aylıksız veya ücretsiz izin verilmesi gündeme gelebiliyor. Böylece hem kamu hizmetinin kesintisiz şekilde sürdürülmesi hem de kamu personelinin avukatlık stajını tamamlayabilmesi hedefleniyor.
AYM, bu gerekçeler doğrultusunda kuralların kamu yararı dışında başka bir amaçla getirildiğinin söylenemeyeceğini bildirdi.
İptal talebi oybirliğiyle reddedildi
Anayasa Mahkemesi, Avukatlık Kanunu’nun 16. maddesinde bulunan “aksatmayacak” ve “aksama” ibarelerinin Anayasa’nın 2. maddesine aykırı olmadığına karar verdi.
İptal talebi oybirliğiyle reddedilirken, Anayasa’nın 7. ve 123. maddeleri yönünden ayrıca inceleme yapılmasına gerek görülmedi.
Kararla birlikte kamu kurumlarında çalışan ve avukatlık stajı yapmak isteyen personel açısından mevcut düzenleme yürürlükte kalmaya devam edecek. Kamu kurumları, avukat yanında yapılacak staj dönemindeki çalışma saatleri ve izinleri, kamu görevinin aksamamasını sağlayacak şekilde düzenleyebilecek.
Sıkça Sorulan Sorular
Memurlar avukat yanında avukatlık stajı yapabilir mi
Evet. Kamu kurum ve kuruluşlarında çalışan personel, kamu görevini aksatmamak şartıyla avukat yanında staj yapabilir.
Memura avukatlık stajı için aylıksız izin verilebilir mi
Evet. Mahkemelerde yapılan staj döneminde aylıksız veya ücretsiz izin verilebilir. Kamu görevinin niteliği nedeniyle avukat yanındaki stajın görevle birlikte yürütülmesi hizmette aksamaya yol açacaksa bu dönemde de aylıksız veya ücretsiz izin kullandırılabilir.
Avukatlık stajı sırasında yıllık izin kullanılabilir mi
Kanundaki düzenlemeye göre ilgilinin talebi üzerine yıllık izinler staj döneminde kullandırılabilir.
Çalışma saatlerini kim düzenleyecek
Avukat yanında yapılan staj sürecindeki çalışma saatleriyle izin dönemleri ve süreleri, kamu görevinin aksamaması amacıyla ilgili kamu kurum veya kuruluşu tarafından düzenlenebilir.