Adalet Bakanlığı Hukuk Hizmetleri Genel Müdürlüğü nedir, ne iş yapar?

Adalet Bakanlığı Hukuk Hizmetleri Genel Müdürlüğü’nün görev ve sorumlulukları mevzuatla net şekilde belirleniyor. Bakanlığın taraf olduğu davalardan arabuluculuk süreçlerine kadar geniş bir alanda faaliyet yürüten genel müdürlüğün görevleri merak ediliyor.

Adalet Bakanlığı Hukuk Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Bakanlığın hukuki iş ve işlemlerini yürütmek, yargı süreçlerinde kurumu temsil etmek ve hukuki danışmanlık hizmeti sunmakla görevli temel birimlerden biri olarak faaliyet gösteriyor. Genel müdürlüğün yetki, görev ve sorumlulukları esas olarak 1 Sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin 46/A maddesi, 659 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu çerçevesinde düzenlenmiş durumda.

Mevzuat hükümleri dikkate alındığında, Hukuk Hizmetleri Genel Müdürlüğü’nün görevleri beş ana başlık altında toplanıyor.

İlk olarak, genel müdürlüğün en yoğun iş yükünü oluşturan muhakemeye yönelik görevler öne çıkıyor. Bu kapsamda Bakanlığın taraf olduğu adli ve idari davalar, iç ve dış tahkim yargılamaları, icra takipleri ile yargıya intikal eden her türlü hukuki uyuşmazlıkta Adalet Bakanlığı, genel müdürlük tarafından vekil sıfatıyla temsil ediliyor. Dava ve icra işlemleri doğrudan Hukuk Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından takip ediliyor.

İkinci başlık ise hukuk danışmanlığı hizmetleri olarak dikkat çekiyor. Bakanlığın taraf olduğu sözleşme ve şartname taslaklarının incelenmesi, üçüncü kişilerle yaşanan hukuki uyuşmazlıklara ilişkin değerlendirmeler yapılması ve birimlerden gelen hukuki sorulara mütalaa verilmesi bu kapsamda yer alıyor. Ayrıca olası uyuşmazlıkların önlenmesine yönelik hukuki tedbirlerin alınması, sulh yoluyla çözüm önerilerinin geliştirilmesi ve mevzuata uygun hukuki tekliflerin hazırlanması da genel müdürlüğün sorumlulukları arasında bulunuyor.

Üçüncü önemli görev alanı, Hukuki Uyuşmazlık Değerlendirme Komisyonu ile ilgili çalışmalar oluşturuyor. Genel Müdürlük, bu komisyonda hem üye olarak yer alıyor hem de sekretarya hizmetlerini yürütüyor. Komisyon; kamu idareleri ile gerçek veya tüzel kişiler arasında çıkan hukuki uyuşmazlıkların sulh yoluyla çözülmesi, dava açılmasından veya icra takibinden vazgeçilmesi, davaların kabulü, feragat edilmesi ya da sözleşmelerin kamu yararı gözetilerek değiştirilmesi veya sona erdirilmesi gibi konularda yetkili bulunuyor.

Dördüncü başlık altında ise Arabuluculuk Komisyonu görevleri yer alıyor. 6325 sayılı Kanun kapsamında oluşturulan Arabuluculuk Komisyonu’nda Hukuk Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Bakanlığı temsilen bir üye ile yer alırken, aynı zamanda komisyonun sekretarya hizmetlerini de yürütüyor. Bu görev, özellikle kamu idaresinin taraf olduğu arabuluculuk süreçlerinde önemli bir rol üstleniyor.

Beşinci ve son görev alanı ise Bakanlık Makamı tarafından verilen diğer görevler olarak tanımlanıyor. Bu görevler; hukuk gündemine, Bakanlığın politika belgelerine, yıllık çalışma plan ve programlarına, Yargı Reformu Strateji Belgesi gibi temel metinlere bağlı olarak zaman içerisinde değişiklik gösterebiliyor.

Adalet Bakanlığı Hukuk Hizmetleri Genel Müdürlüğü, tüm bu görevlerini; Adli Dava Dairesi, İdari Dava Dairesi, Adli İşler Dairesi, İdari ve Mali İşler Dairesi ile bu dairelere bağlı şube müdürlükleri ve bürolar aracılığıyla yerine getiriyor.